Defrag yani birleştirme anlamına gelen bu aracı tam olarak anlayabilmemiz için öncelikle Harddisk’ler hakkında biraz bilgiye sahip olmamız gerekiyor. Harddisk için bilmemiz gereken ve bu defrag aracının doğmasına sebep olan problemi öğreneceğiz.

Yukarıda gördüğünüz bir harddiskin genel prensibini açıklamama yardımcı olacak şekildir. Bildiğiniz üzere veriler harddiskin içindeki bir diske kayıtlıdır ve bu veriler yukarıdaki gibi organize edilerek diske disk okuma yazma donanımı ile kayıt edilir. Disk sektörler (Sector) olarak küçük bölümlere byte birimi esas alınarak ayrılır. Yani bir sektörün temsili boyutu byte olarak belirlenir. Yukarıdaki yeşil olarak renklendirilmiş olan bölüm bir adet sektörü temsil eder. Sektörlerin birleşip tam bir daire olarak birşeltiği bölüme yani kırmızı ile gösterilen kısımda iz (Track) olarak isimlendirilir. Tüm veriler diske bu bölümlendirme sistemi ile yüklenir. Görüldüğü üzere diskin merkezinden dışa doğru gidildikçe izlerin (Track) boyuta büyüyor. Bu durumdan kaynaklanabilecek veri kaybını önlemek için “Zone Bit Recording” (ZBR) tekniği ile disk merkezden dışa doğru “Zone” alanlarına bölünüyor ve bu zone alanı içerisinden farklı izlerin (Track), farklı sektör (Sector) sayıları ile çalışması sağlanıyor. Bu zone alanını doğma sebebi merkezdeki sektörlerin diğer sektörlerden çok daha fazla küçük olması ve kullanılması için farklı birilmlere bölünmek zorunda olmasıdır. Görüldüğü üzere zone alanındaki sektör çizgileri diğer merkez dışındaki sektör çizgilerinden biraz daha farklıdır.

Sıra geldi bir harddiske verilerin nasıl kayıt olduğuna. Harddisk içindeki veri kaydını harddiski bir kütüphaneye benzeterek yapabiliriz. Bir kütüphanede harflere göre kitapların sıralandığını varsayalım. Diyelimki A rafından bir tane 200 sayfalık bir kitap alındı. Alınan kitabın yeri boş kaldı fakat A rafına 1000 sayfalık yeni bir kitap geldi ama şimdi bu kitabı 200 sayfalık kitabın yerine koyamayız çünkü gelen yeni kitap 1000 sayfalık ve çok büyük bu yüzden A rafının en sona koyuyoruz ve 200 sayfalık boşluk her zaman boş kalıyor. Böyle bir örneği bizim bilgisayarımızdaki sisteme uyarlarsak bir program yüklüyorsunuz 2 MB yer kaplıyor ama onu sildikten sonra bir oyun yüklüyorsunuz 4,000 MB buda demek oluyorki bu 2 MB’lık yere sığamayan oyun harddiskin yazılan en son yerine gidip oraya kayıt ediliyor.  Böylece 2 MB alan boş kalıyor. Böle bunun gibi boşluk ve bazı dosyaların çok kullanılmasına rağmen harddiskte çabuk ulaşılbilen bir yerde olmadığında bilgisayarımız yavaşlıyor ve bu durumdan bir şekilde etkileniyor. Bizde defrag yani birleştirme yaparak bütün programların sürekli kullandıkları dosyaları birbirine yakınlaştırıyoruz ve program, oyun yükleme ve silmeden kaynaklanan veri açıklarınıda kapatıyoruz.

Şimdi aşağıda bu işlemi nasıl yapacağımız size anlatacağım.

1. Start –> Programs –> Accsessories –> System Tools –> Disk Defragmenter adımlarını izleyerek programı çalıştırıyoruz.

2. Yukarıdaki ilk bölümde gördüğünüz üzere bilgisayarınızdaki harddisk bölümleri mevcut. Bunlardan birini seçip “Analyze” tıklayıp bölümün defrag işlemine gerek duyuyor mu duymuyormu öğrenmek için analiz edebilirsiniz.

Not: Disk Defragmenter programı Analyze yapmadan defrag işlemini başlatmaz bu yüzden ilk önce Analyze (Analiz) yapın.

3. Analiz işlemi bittiğinde gördüğünüz gibi analiz ettiği bölümle ilgili grafiksel bir şema çıkardı ve bir mesaj vererek bölümün durumunu bize verdi. Bu mesajda “You do not need to defragmenter this volume” seçtiğim bölümün defrag işlemine ihtiyaç duymadığını belitiyor. Programdaki analiz işleminden sonraki şemada kırmızı, mavi, yeşil, beyaz renkte bir gösterim var ve bu reklerin bir anlamı var.

- Kırmızı > Fragmented Files > Bölünmüş Dosyalar
- Mavi > Contiguous Files > Bitişik Dosyalar
- Yeşil > Unmovable Files > Taşınamaz Dosyalar
- Beyaz > Free Spaces > Boş Alan

Yukarda belittiğizim Fragmented Files (Bölünmüş Dosyalar) bizim harddiskimizdeki programların birbirinden uzak olan ve erişimde uzun zaman harcatan dosyalardır. Yani bizim sistemimiz için zararlıdır. Analiz sonraki kırmızı çizgiler ne kadar fazla olursa o kadar kötü demektir.

Contiguous Files (Bitişik Dosyalar) yani programın çalışması için gereken dosyaların birbiri ile bitiriş olduğu anlamına gelir ve iyidir. Defrag işleminde kırmızı çizgiler azalarak maviye dönüşür. Yani bölünmüş dosyalar bitişik hale getirilir ve daha çok verim almamız sağlanır.

Unmovable Files (Taşınamaz Dosyalar) bunlarda işletim sisteminin sürekli kullandığı ve taşınması tehlikeli hatta imkansız dosyalardır.

Free Spaces (Boş Alanlar) hiç bir verinin kayıtlı olmadığı harddiskteki boş alanlar.

Yukarıda ki mesaja rağmen istersek Defragment butonuna tıklayarak defrag yapabiliriz ama programı dinleyerek ben yapmıyorum. Eğer ihtiyacı olduğu ile ilgili bir mesaj alırsanız Defragment diyerek işleme isterseniz devam edin. İstersek View Report butonuna tıklayarak analiz verilerini görüntüleyebilir ve *.txt uzantısı ile istediğimiz yere kayıt edebiliriz.

Not: Defrag işlemi uzun sürebilir ve bilgisayarınızı yavaşlatabilir. Defrag işlemi yaparken mümkünse başka hiç bir işlem yapmamanız bence iyi olur gereğinden fazla bilgisayarınızı kasabilirsiniz.

Popularity: 3%