Defrag yani birleÅŸtirme anlamına gelen bu aracı tam olarak anlayabilmemiz için öncelikle Harddisk’ler hakkında biraz bilgiye sahip olmamız gerekiyor. Harddisk için bilmemiz gereken ve bu defrag aracının doÄŸmasına sebep olan problemi öğreneceÄŸiz.
Yukarıda gördüğünüz bir harddiskin genel prensibini açıklamama yardımcı olacak ÅŸekildir. BildiÄŸiniz üzere veriler harddiskin içindeki bir diske kayıtlıdır ve bu veriler yukarıdaki gibi organize edilerek diske disk okuma yazma donanımı ile kayıt edilir. Disk sektörler (Sector) olarak küçük bölümlere byte birimi esas alınarak ayrılır. Yani bir sektörün temsili boyutu byte olarak belirlenir. Yukarıdaki yeÅŸil olarak renklendirilmiÅŸ olan bölüm bir adet sektörü temsil eder. Sektörlerin birleÅŸip tam bir daire olarak birÅŸeltiÄŸi bölüme yani kırmızı ile gösterilen kısımda iz (Track) olarak isimlendirilir. Tüm veriler diske bu bölümlendirme sistemi ile yüklenir. Görüldüğü üzere diskin merkezinden dışa doÄŸru gidildikçe izlerin (Track) boyuta büyüyor. Bu durumdan kaynaklanabilecek veri kaybını önlemek için “Zone Bit Recording” (ZBR) tekniÄŸi ile disk merkezden dışa doÄŸru “Zone” alanlarına bölünüyor ve bu zone alanı içerisinden farklı izlerin (Track), farklı sektör (Sector) sayıları ile çalışması saÄŸlanıyor. Bu zone alanını doÄŸma sebebi merkezdeki sektörlerin diÄŸer sektörlerden çok daha fazla küçük olması ve kullanılması için farklı birilmlere bölünmek zorunda olmasıdır. Görüldüğü üzere zone alanındaki sektör çizgileri diÄŸer merkez dışındaki sektör çizgilerinden biraz daha farklıdır.
Sıra geldi bir harddiske verilerin nasıl kayıt olduÄŸuna. Harddisk içindeki veri kaydını harddiski bir kütüphaneye benzeterek yapabiliriz. Bir kütüphanede harflere göre kitapların sıralandığını varsayalım. Diyelimki A rafından bir tane 200 sayfalık bir kitap alındı. Alınan kitabın yeri boÅŸ kaldı fakat A rafına 1000 sayfalık yeni bir kitap geldi ama ÅŸimdi bu kitabı 200 sayfalık kitabın yerine koyamayız çünkü gelen yeni kitap 1000 sayfalık ve çok büyük bu yüzden A rafının en sona koyuyoruz ve 200 sayfalık boÅŸluk her zaman boÅŸ kalıyor. Böyle bir örneÄŸi bizim bilgisayarımızdaki sisteme uyarlarsak bir program yüklüyorsunuz 2 MB yer kaplıyor ama onu sildikten sonra bir oyun yüklüyorsunuz 4,000 MB buda demek oluyorki bu 2 MB’lık yere sığamayan oyun harddiskin yazılan en son yerine gidip oraya kayıt ediliyor. Böylece 2 MB alan boÅŸ kalıyor. Böle bunun gibi boÅŸluk ve bazı dosyaların çok kullanılmasına raÄŸmen harddiskte çabuk ulaşılbilen bir yerde olmadığında bilgisayarımız yavaÅŸlıyor ve bu durumdan bir ÅŸekilde etkileniyor. Bizde defrag yani birleÅŸtirme yaparak bütün programların sürekli kullandıkları dosyaları birbirine yakınlaÅŸtırıyoruz ve program, oyun yükleme ve silmeden kaynaklanan veri açıklarınıda kapatıyoruz.
Şimdi aşağıda bu işlemi nasıl yapacağımız size anlatacağım.
1. Start –> Programs –> Accsessories –> System Tools –> Disk Defragmenter adımlarını izleyerek programı çalıştırıyoruz.
2. Yukarıdaki ilk bölümde gördüğünüz üzere bilgisayarınızdaki harddisk bölümleri mevcut. Bunlardan birini seçip “Analyze” tıklayıp bölümün defrag iÅŸlemine gerek duyuyor mu duymuyormu öğrenmek için analiz edebilirsiniz.
Not: Disk Defragmenter programı Analyze yapmadan defrag işlemini başlatmaz bu yüzden ilk önce Analyze (Analiz) yapın.
3. Analiz iÅŸlemi bittiÄŸinde gördüğünüz gibi analiz ettiÄŸi bölümle ilgili grafiksel bir ÅŸema çıkardı ve bir mesaj vererek bölümün durumunu bize verdi. Bu mesajda “You do not need to defragmenter this volume” seçtiÄŸim bölümün defrag iÅŸlemine ihtiyaç duymadığını belitiyor. Programdaki analiz iÅŸleminden sonraki ÅŸemada kırmızı, mavi, yeÅŸil, beyaz renkte bir gösterim var ve bu reklerin bir anlamı var.
- Kırmızı > Fragmented Files > Bölünmüş Dosyalar
- Mavi > Contiguous Files > BitiÅŸik Dosyalar
- Yeşil > Unmovable Files > Taşınamaz Dosyalar
- Beyaz > Free Spaces > BoÅŸ Alan
Yukarda belittiğizim Fragmented Files (Bölünmüş Dosyalar) bizim harddiskimizdeki programların birbirinden uzak olan ve erişimde uzun zaman harcatan dosyalardır. Yani bizim sistemimiz için zararlıdır. Analiz sonraki kırmızı çizgiler ne kadar fazla olursa o kadar kötü demektir.
Contiguous Files (Bitişik Dosyalar) yani programın çalışması için gereken dosyaların birbiri ile bitiriş olduğu anlamına gelir ve iyidir. Defrag işleminde kırmızı çizgiler azalarak maviye dönüşür. Yani bölünmüş dosyalar bitişik hale getirilir ve daha çok verim almamız sağlanır.
Unmovable Files (Taşınamaz Dosyalar) bunlarda işletim sisteminin sürekli kullandığı ve taşınması tehlikeli hatta imkansız dosyalardır.
Free Spaces (Boş Alanlar) hiç bir verinin kayıtlı olmadığı harddiskteki boş alanlar.
Yukarıda ki mesaja rağmen istersek Defragment butonuna tıklayarak defrag yapabiliriz ama programı dinleyerek ben yapmıyorum. Eğer ihtiyacı olduğu ile ilgili bir mesaj alırsanız Defragment diyerek işleme isterseniz devam edin. İstersek View Report butonuna tıklayarak analiz verilerini görüntüleyebilir ve *.txt uzantısı ile istediğimiz yere kayıt edebiliriz.
Not: Defrag işlemi uzun sürebilir ve bilgisayarınızı yavaşlatabilir. Defrag işlemi yaparken mümkünse başka hiç bir işlem yapmamanız bence iyi olur gereğinden fazla bilgisayarınızı kasabilirsiniz.
Popularity: 15%
Ekim 5th, 2008 at 00:07
ya bu devirde hala bunu kullanmak saçma değil mi.. ben kararsız kaldım açıkçası piyasada yüzlerce defrag uygulaması var .. defraggler ile takılıyorum şu ara .. bi de defrag ne derece gereklli,zarar verir mi ve ne sıklıkla yapılmalı bunları merak ediyorum
Ekim 5th, 2008 at 08:45
Merhaba @StromBlade
Defrag yapmak, zarar vermez hatta faydalıdır. Hard disk’in üzerindeki parçalanmış verileri bir araya toplar. Böylece diskin üzerinde daha düzenli bir data yığını oluÅŸur. Verilerine biraz daha hızlı ulaşırsın ve hard diskini daha az yorarsın.
Hangi uygulama ile defrag yapacağın ise tamamen senin seçimin, sonuç olarak hepsi aynı şeyi yapmakta.
Ekim 15th, 2008 at 14:27
Arkadaşlar ben Smart Defrag kullanıyorum ve pc hatırı sayılır bir hız saglıyo kolay kurulumu ve türkçe dil destegi var denemenizde yarar var kolay gelsin
Åžubat 20th, 2009 at 18:37
StormBlade
Eki 5th, 2008 at 00:07
ya bu devirde hala bunu kullanmak saçma değil mi.. ben kararsız kaldım açıkçası piyasada yüzlerce defrag uygulaması var .. defraggler ile takılıyorum şu ara ..
Sayın Storm Balade ne alakası var anlayamadım. Ben her zaman windowsun disk birleştiricisini kullanıyorum (ilk ve son olarakda Tune utulities kullandım tesadüfde diyebilirsiniz) windowsun disk birleştiricisini kullanmak neden saçma lütfen doyurucu bir açıklama yaparsanız faydalanabilirim.
Sevgiler saygılar